Seminer - Doç. Dr. Sakine Eruz: "Osmanlı Mütercimleri"

Bu haftaki seminerimiz Doç. Dr. Sakine Eruz tarafından "Osmanlı Mütercimleri" konusunda verilmiştir.

Seminer 4 - Ufuk Kocabaş - Yenikapı Batıkları

Yenikapı Batıkları

Bilim insanlarının karada kazısını yaptığı ilk batık gemi çalışması olan ''Yenikapı Batıkları Belgeleme, Konservasyon, Restorasyon ve Rekonstrüksiyon Projesi'' sürüyor. İstanbul Üniversitesi'nce yürütülen bu öncü proje tamamlandığında, İstanbul dünyanın sayılı antik gemi koleksiyonlarından birine sahip olacak. İÜ Edebiyat Fakültesi Taşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü öğretim üyesi Dr. Ufuk Kocabaş , Yenikapı'da denizden 1.5 km. içeride yürütülen Marmaray kazı çalışmaları sırasında Bizans dönemine ait Theodosius Limanı'nda yedi batık gemi belirlendiğini anımsatarak batıkların, İÜ ile hazırlanan bir proje ile koruma altına alınacağını söyledi.

Marmaray Tüp Geçiş Projesi sırasında ortaya çıkan arkeolojik buluntular, Yenikapı`da kapsamlı kazıların başlamasına neden oldu. 2004 yılında başlayan ve Türkiye`de bir kent merkezinde yapılan en büyük arkeolojik kazı olma özelliğine sahip olan Yenikapı Kazıları, İstanbul`un tarihini aydınlatması açısından önemli buluntuları ortaya koydu. Theodosius Limanı olarak anılan bölümde yürütülen çalışmalarda ise şu ana kadar 34 değişik ölçü ve tiplerde batığa ulaşıldı. Bu batıklar, "Yenikapı'nın Eski Gemileri" adlı kapsamlı bir kitaba da konu oldu.

"Yenikapı`da hem askeri hem de ticari amaçlı batıklar bulundu. Bunlardan dördü Akdeniz`de şimdiye kadar bulunan en eski, kürekli savaş gemisi örneklerinden. Biz üniversite olarak 2005`ten beri Yenikapı kazılarında bulunan bu batık gemiler üzerinde bilimsel bir proje yürütüyoruz. Başkanlığım altında çalışmalarını sürdüren ekibim, toplam 26 batığın korunmasından sorumlu ve bugüne kadar batıklardan 15`ini gün ışığına çıkarıp değerlendirmeye aldık. Elde ettiğimiz veriler Antik Çağ gemi yapım teknolojisi hakkında bilinenleri kökten değiştirecek; özellikle İstanbul`un kültür ve denizcilik tarihine önemli katkılar sağlayacak nitelikte."

Ufuk Kocabaş kimdir?

İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Anabilim Dalı'ndan 1991 yılında mezun oldu. 1991-1992 yılları arasında İstanbul Teknik Üniversitesi; Yabancı Dil Hazırlık Programına katıldı. 1995-1997 yılları arasında İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Taşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bilim Dalı'nda Prof.Dr.Sait BAŞARAN danışmanlığında "Arkeolojik Sualtı Kalıntılarının Konservasyonu" başlıklı yüksek lisans tezini tamamladı. 1996 yılında sualtı arkeolojisi ve konservasyon konusunda laboratuvar ve kitaplık araştırması yapmak amacıyla üç ay süre ile Londra'da bulundu. 2000 yılında İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Bilim Dalı'nda doktora eğitimine başladı. Halen danışmanlıkları Prof. Dr. Oktay BELLİ ve Prof. Dr. Sait BAŞARAN tarafından üstlenilen "Çamaltı Burnu I Batığı Demir Çapalarının Tarihsel İncelemesi, Koruma, Onarım ve Tıpkıyapım Çalışmaları" başlıklı tez çalışmasını sürdürmektedir. 1992 yılında Rehber Balıkadam, 1993 yılında Uluslararası PADI Dalış Eğitmeni (Open Water Scuba Instructor) brövesi almaya hak kazanmıştır. 1995 yılında İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Taşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü'nde Araştırma Görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır. 2005 yılında Türkiye Sualtı Sporları ve Cankurtarma Federasyonu-Sualtı Arkeolojisi Kurulu Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Kitapları arasında "Arkeolojik Sualtı Kalıntılarının Konservasyonu"ve "Yenikapı’nın Eski Gemileri I" sayılabilir.

Seminer 3 - Prof. Dr. Mehmet İpşirli - Osmanlı Tarih Yazıcılığı

Seminerlerimizin üçüncüsünü Prof. Dr. Mehmet İpşirli ile gerçekleştirdik.

Prof. Dr. Mehmet İpşirli kimdir?

Kayseri’de 1945 yılında doğdu. İlk, orta ve lise tahsilini Kayseri’de tamamladı. 1970 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Tarihi Anabilim Dalı'ndan mezun oldu. 1971-1976 tarihleri arasında Edinburg Üniversitesi’nde "Osmanlı Tarih Yazıcılığı" üzerine yüksek lisans ve doktorasını tamamladı. 1976 yılında mezun olduğu anabilim dalında asistan olarak göreve başladı. 1982'de "Osmanlı İmparatorluğunda Kadıaskerlik Müessesesi" adlı tezle doçentliğe, 1988 yılında "Diplomatik Açıdan Mahzar" adlı çalışmasıyla Profesörlüğe yükseldi. Edebiyat Fakültesi Arşivcilik Bölümünün kuruluşunda yardımcı olup 12 yıl süreyle başkanlığını yürüttü. 1990 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde, 1991 yılında Londra’da arşiv ve kütüphanelerde araştırmalarda bulundu. 1994-95 akademik yılında üç sömestr ve daha sonra üç yıl süreyle yaz sömestrlerinde Kuala Lumpur’da International Institute of Islamic Thought and Civilization’da araştırma yaptı ve dersler verdi. Ağustos 1999’da İstanbul Üniversitesi’nden emekli oldu. Eylül 1999’da Fatih Üniversitesi’nde göreve başladı. Kitapları arasında Tarih-i Selaniki I: Selaniki Mustafa Efendi, Tarih-i Selaniki II: Selaniki Mustafa Efendi, Tarih-i Naima (4 Cilt) sayılabilir.

Seminer 2 - Prof. Dr. Ahmet Tabakoğlu

Prof. Dr. Ahmet Tabakoğlu kimdir?

1952 yılında Edremit’te doğdu. Orta ve lise tahsilini İstanbul’da tamamladı. İ.Ü. İktisat Fakültesi ve İstanbul Yüksek İslam Enstitüsünü bitirdi. 1989 yılında İ.Ü. İktisat Fakültesi’nde doktorasını tamamladı. 1986 yılında Doçent ve 1993 yılında Profesör oldu. Halen Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F.’de Öğretim Üyesi olarak çalışmaktadır.
Çok sayıda ilmi makale ve tebliği yanında İslam İktisadına Giriş, İktisat Tarihi: Toplu Makaleler, Gerileme Dönemine Girerken Osmanlı Maliyesi, Türk İktisat Tarihi ve İslam ve Ekonomik Hayat başlıklı kitapları yayınlandı.

İktisat Tarihi Üzerine (metnin bir bölümü)

Somut iktisatta yapılması gereken olaylardan hareket etmektir. Olayların deposu da tarihtir. Bu görüş 19. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkmıştır. İşte iktisat tarihi, Batı'da, böyle bir tarih geleneğinden kaynaklanarak, sanayi devriminin belli bir safhasında yoğunlaşan soyut iktisat çalışmalarına tepki olarak doğmuştur. Gerçekten Ricardo tarafından soyut ve tümdengelimci hale getirilen iktisat teorisine karşı Alman Tarihçi Okulu, "iktisat teorisi gerçeklere dayanmazsa bir ütopya olmaktan ileri gidemez" gerekçesiyle "teori daima tarihten hadise ve örneklerle desteklenmelidir" tezini savunuyordu. İktisat tarihinin doğuşu tarihçi okula çok şey borçludur. Bu okul klasik iktisat okuluna bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Klasik okul iktisadi davranış kurallarının fizik kanunları gibi evrensel olduğunu iddia ederken tarihçi okul toplumun gelişme düzeyine göre farklılık göstereceğine değinmiştir. Klasikler tümdengelim; tarihçi okul ise tümevarım metodunu esas almıştır. Alman iktisat tarihçileri dünyada o kadar etkili olmuşlardır ki İngilizler onların öğrencisi konumundadır.

Seminer 1 - Prof. Dr. Metin Tuncel

Prof. Dr. Metin Tuncel kimdir?

1958 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü’nden “Türkiye Coğrafi Bölgelerinin Zirai Karakteri” başlıklı teziyle mezun oldu. Aynı yıl asistan olarak göreve başladı. 1965 yılında “Bakırçay Vadisi’nin Monografisi” teziyle doktorasını verdi. 1966 yılında Sorbonne Üniversitesi’nde coğrafya ve şehircilik üzerine çalışmalar yapmak üzere Paris’e gitti. Doçentlik çalışmasını “İzmit Şehir Coğrafyası” konusunda 1972 yılında gerçekleştirdi. 1978’de ise “Türkiye’de Yer Değiştiren Şehirler” adlı takdim teziyle profesör unvanını aldı. 1982 – 1987 yılları arasında Erciyes Üniversitesi’nde rektörlük görevinde bulundu. 1987 yılında İstanbul Üniversitesi’ne geri döndü. 2000 yılında emekli oldu. Çok sayıda makalesi ve bildirisinin yanında Besim Darkot ile birlikte yazdığı “Ege Bölgesi Coğrafyası” ve “Marmara Bölgesi Coğrafyası” kitapları önemli çalışmaları arasında sayılabilir.